«Φρόντισε οι ρυτίδες του προσώπου σου να μην επεκτείνονται και στην καρδιά σου» αναφέρει ο Ονόρε ντε Μπαλζάκ. Όμως η φιλαρέσκεια και το άπιαστο όνειρο της παντοτινής νιότης είναι οι δύο καθοριστικοί παράγοντες που θέλουν τον καθένα από εμάς να αναζητάμε διακαώς την μαγική αυτή «συνταγή» που θα μας κρατήσει για πάντα νέους. Κι εδώ τίθεται το μέγα ερώτημα… υπάρχει άραγε μια τέτοια συνταγή;

Καθημερινώς και από πολύ μικρή ηλικία, κυρίως το γυναικείο φύλο, βασανίζεται από την προσπάθεια του να επιτύχει το τέλειο εμφανισιακά αποτέλεσμα το οποίο θα διατηρηθεί αναλλοίωτο εις βάθος χρόνου. Η βιομηχανία, λαμβάνοντας υπόψη αυτή μας την εμμονή, μας βομβαρδίζει συνεχώς με νέα προϊόντα ομορφιάς και περιποίησης για κάθε εκατοστό του δέρματος μας. Το πρόσωπο, σαν το πιο εκτεθειμένο κομμάτι του εαυτού μας, σε αυτό τον τομέα έχει την τιμητική του. Μυριάδες προϊόντα ομορφιάς, περιποίησης και απολέπισης, καθώς και μακιγιάζ βρίσκονται σαν ετοιμοπόλεμα στρατιωτάκια σε παράταξη στο μπάνιο, την κρεβατοκάμαρα αλλά και την τσάντα κάθε γυναίκας. Ένας μικρός στρατός πάντα έτοιμος για την αντιμετώπισης της γήρανσης, των σημαδιών του χρόνου καθώς και την επίτευξη της απόλυτης ομορφιάς και καλαισθησίας. Γιατί η μάχη του χρόνου είναι ουσιαστικά η μάχη της αποδοχής και της καταξίωσης. Μία μάχη ζωής!

Κρεμά(σου) πάνω μου…

Έχει αποδειχθεί βάσει στατιστικώς ερευνών πως οι πωλήσεις των ενυδατικών κρεμών, άρα κατ’ επέκταση και η κατανάλωσή τους, κατατάσσονται στο Νο1 των προτιμήσεων των γυναικών. Το αξιοπερίεργο σε αυτή την υπόθεση είναι πως βάσει των απαντήσεων που δόθηκαν σε όλες τις μελέτες σε μεγάλο ποσοστό γυναικών ανά τον κόσμο, ανεξαρτήτως ηλικίας ή οικονομικής κατάστασης παρατηρείται πως το μεγαλύτερο ποσοστό δε λαμβάνει υπόψιν την τιμή μιας κρέμας όταν πρόκειται αυτή, βάσει διαφήμισης, να τους αποδώσει το καλύτερο αποτέλεσμα μακροχρόνια. Άρα μιλάμε για μία παγκόσμια οικονομία βασισμένη πάνω στην αυταρέσκεια. Παρόλα αυτά, οι κρέμες μπορούν να εναντιωθούν στα σημάδια του γήρατος ή έστω να τα καταπραΰνουν, ή απλά η λογική τους βασίζεται στην ανάγκη μας να «κρεμαστούμε» ψυχολογικά από κάτι έτσι ώστε να ζούμε την ψευδαίσθηση ότι μπορούμε τελικά να κερδίσουμε τον πόλεμο κατά του γήρατος, ή έστω κάποιες μάχες μαζί του.

Το γήρας, ου γαρ έρχεται μόνο του;

Ποια είναι όμως η αιτιολογία του γήρατος; Γιατί με το πέρας του χρόνου το δέρμα μας χάνει τη σφριγηλότητά του ενώ παρουσιάζονται αυλακιές πάνω του –οι τρομερές (!) για όλες μας ρυτίδες; Η επικρατούσα θεωρία των επιστημών αναφέρει πως το γήρας είναι συσσώρευση κατεστραμμένου ιστού. Όμως, ερευνητές από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ ανακάλυψαν βάση ερευνών και πειραμάτων ότι συγκεκριμένες γενετικές εντολές καθοδηγούν αυτή τη διαδικασία. Σε περίπτωση που αυτό αληθεύει καταλαβαίνουμε όλοι πως ναι μεν μπορεί κάποια μέρα η επιστήμη της ιατρικής να σπάσει τον κώδικα αυτών των γενετικών εντολών και να σταματήσει -ή επιμηκύνει χρονικά- αυτή τη διαδικασία, όμως μέχρι σήμερα κάτι τέτοιο θεωρείται αδύνατο και ανήκει στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας -ή λογοτεχνικά στη φαντασία του Oscar Wilde στο έργο του «Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέυ». Και μπορεί εμείς μέχρι σήμερα να μη πουλήσαμε την ψυχή μας στον διάβολο σε αντάλλαγμα την αιώνια νιότη μας, όμως αν υπολογίσουμε το οικονομικό αντίτιμο χρόνων που καταβάλλουμε για να κερδίσουμε έστω και μια ρυτίδα λιγότερο θα δούμε πως η τιμή είναι ιδιαιτέρως υψηλή, που ακόμη και ο ίδιος ο Βενζεβούλ θα το ξανασκεφτόταν στη συναλλαγή. Για να είμαστε ακριβοδίκαιοι όμως, πρέπει να αναφέρουμε πως αυτή η θεωρία ακόμη δεν έχει αποδειχθεί εξ’ ολοκλήρου καθώς και δεν την έχει αποδεχτεί και μεγάλο ποσοστό επιστημών. Η επικρατούσα θεωρία ως σήμερα αναφέρει πως το γήρας είναι αναπόφευκτη συνέπεια μιας συσσωρευμένης φθοράς, τοξίνες, ελεύθερες ρίζες, ακτινοβολίας που καταστρέφει το DNA, ασθένειες και άγχος, όπου όλα τα παραπάνω «συστατικά» δημιουργούν ένα καταστροφικό «κοκτέιλ» για το δέρμα μας σε σημείο να μην μπορεί να ανακάμψει. Εάν σε όλα τα παραπάνω προσθέσουμε, λόγω της εποχής που διανύουμε, και τις καταστροφικές συνήθειες του καπνίσματος, της κατανάλωσης βλαβερών ουσιών (ναρκωτικά, αλκοόλ, χάπια), την κακή διατροφή, το μολυσματικό περιβάλλον, την υπερέκθεση σε ακτινοβολία, τη φειδωλή πρόσληψη νερού και την καθιστική ζωή μακριά από τον προκαθορισμένο γενετικά στόχο μας, φυσικό περιβάλλον, τότε καταλαβαίνουμε απλά πως το γήρας ου γαρ έρχεται μόνο του αλλά με τις γνωστές αλλοιώσεις τόσο στην εμφάνιση όσο και κατ’ επέκταση και στην ψυχολογία μας.

Κολλαγόνο… του δέρματος το οξυγόνο!

Μια από τις σημαντικότερες βιολογικές διεργασίες του οργανισμού μας είναι η ανανέωση των δερματικών κυττάρων. Η ανανέωση αυτή επιτελείται αρχικά στην επιδερμίδα λόγω πολλαπλασιασμού και διαφοροποίησης των κερατινοκυττάρων, ενώ, εν συνεχεία, στο δέρμα όπου οι ινοβλάστες συνθέτουν πρωτεΐνες όπως το κολλαγόνο και η ελαστίνη καθώς και γλυκοσαμονογλυκάνες. Έτσι, όταν το δέρμα ξεκινάει τη διαδικασία της γήρανσης ουσιαστικά μειώνεται ο κυτταρικός μεταβολισμός και κατά συνέπεια η βιοσύνθεση βασικών ουσιών (πρωτεΐνες, λιπίδια) που συμβάλλουν στην ανανέωση των ιστών.

Όσον αφορά την πρόληψη της πρόωρης γήρανσης του δέρματος ο πρώτος βασικός κανόνας είναι πως τα καλλυντικά τα οποία προτιθέμεθα να χρησιμοποιούμε πρέπει να είναι προϊόντα με υψηλό δείκτη προστασίας. Όσον αφορά της κρέμες αυτές που μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στην αντιγήρανσης είναι αυτές που περιέχουν οξύ της βιταμίνης Α γιατί αυξάνουν τη δραστηριότητα των ινοβλαστών στο χόριο  και δημιουργείται η σύνθεση νέου κολλαγόνου στο θηλώδες τμήμα του χορίου. Συν τοις άλλοις, ενεργοποιούν τις ελαστικές ίνες και να αυξήσουν την αγγείωση του δέρματος. Το θέμα είναι πως οι κρέμες αυτές δεν είναι εμπορικά προϊόντα ευρείας κατανάλωσης αλλά ανήκουν στην κατηγορία των φαρμάκων για αυτό και δίνονται αποκλειστικά με ιατρική συνταγή. Κρέμες που περιέχουν ρετιναλδεύδη μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για την πρόληψη αλλά και τη βελτίωση των συμπτωμάτων της γήρανσης και της χαλάρωσης του δέρματος. Η ρετιναλδεύδη είναι ένα μόριο που παρεμβάλλεται στη ρύθμιση του μεταβολισμού των φυσικών ρετινοειδών. Στην πρόληψη και στη θεραπεία ως ένα βαθμό της φωτογήρανσης μπορεί να βοηθήσουν ακόμη τα αντιοξειδωτικά προϊόντα που δρουν κατά των ελευθέρων ριζών καθώς επίσης και προϊόντα τα οποία περιλαμβάνουν οξέα φρούτων.

Αιώνια νιότη: ένας σύγχρονος μύθος του marketing

Ανά τους αιώνες η ομορφιά καθόριζε, κατακτούσε και επιτύγχανε τους πολυπόθητους στόχους. Από την ωραία Ελένη και τη Κλεοπάτρα μέχρι τη Μέριλυν Μονρόε και τη Αντζελίνα Τζολί. Οι εποχές αλλάζουν, τα δεδομένα όμως παραμένουν τα ίδια. Η ομορφιά κατακτά την εξουσία με ένα πετάρισμα των ματιών.

Στο σήμερα, η παγκόσμια βιομηχανία της ομορφιάς μέσα από τις ιλουστρασιόν διαφημίσεις της, ο κίνδυνος της απάτης καιροφυλακτεί πάντα. Τα πολυπόθητα «μαγικά» προϊόντα μπορεί να αποδειχθούν είτε επικίνδυνα για την υγεία είτε στην καλύτερη αιθεροβάμον προσδοκιών.

Προς θεού, δεν απατόμεθα… η ομορφιά απαιτεί θυσίες και τεχνικές! Συν Αθηνά και χείρα κίνει λέει ο σοφός λαός. Απλά, ο πρωταρχικός μας στόχος πρέπει να είναι η υγεία. Γι αυτό και θα κλείσουμε με μια φιλική συμβουλή προς τους αναγνώστες… «τα ψιλά γράμματα των συστατικών είναι που κάνουν τη διαφορά»… και τα συμπεράσματα δικά σας!

Οι δέκα εντολές της πρόληψης

Κείμενο: Θεοδώρα Ράμμου
Επιστημονική συνεργάτης: Ελένη Χατζή-Κρασουδάκη (πλαστικός χειρουργός)